APA 7 kaynak gösterme: metin içi atıflar ve kaynakça örnekleriyle öğrenci rehberi

Kaynakçayı en sona bıraktığında, asıl sorun genellikle “hangi nokta nereye gelecek?” değildir; metinde kullandığın her fikrin gerçekten kaynakçada karşılığı olup olmadığını son gece anlamaya çalışmaktır. APA 7 kaynak gösterme, özellikle lisans ödevi, seminer çalışması, dönem projesi veya yüksek lisans düzeyindeki akademik metinlerde, cümlenin kime ait olduğunu okura şeffaf biçimde göstermeni sağlar. Ama öğrencilerin çoğu aynı anda üç şeyle boğuşur: metin içi atıf, kaynakça sırası ve danışmanın ya da ders yürütücüsünün istediği biçim. Bir yerde “et al.” yazarsın, başka yerde üç yazarı tek tek sıralarsın; DOI varsa URL mi yazılacak, web sayfasında tarih yoksa ne olacak, doğrudan alıntıda sayfa numarası şart mı, derken metnin tutarlılığı dağılır.

APA 7 kaynak gösterme, metinde kısa yazar-tarih atıfı kullanıp kaynakça bölümünde aynı kaynağın tam bilgisini vermeye dayanır. Temel mantık şudur: okur metindeki atıfa bakınca kaynakçadaki kaydı kolayca bulabilmeli, kaynakçadaki her kayıt da metinde gerçekten kullanılmış olmalıdır.

Bu rehberde

• APA 7 kaynak gösterme nedir ve hangi parçaları kontrol etmelisin?
• APA metin içi atıf nasıl yapılır?
• APA kaynakça örnekleri hangi kaynak türlerine göre yazılır?
• APA formatı nasıl yapılır ve kaynakça sayfası nasıl düzenlenir?
• APA 7 atıf kuralları farklı alanlarda nasıl uygulanır?
• Öğrenciler APA 7 kaynak gösterme yaparken hangi hataları sık yapar?
• Kaynaklardan alıntı yapmadan nasıl özgün paragraf yazılır?
• Teslimden önce APA 7 kaynak gösterme nasıl kontrol edilir?

APA 7 kaynak gösterme nedir ve hangi parçaları kontrol etmelisin?

APA 7 kaynak gösterme, akademik metinde kullanılan her fikri yazar-tarih sistemiyle belirtme ve kaynakça bölümünde ayrıntılı kaynak kaydı sunma yöntemidir. Metin içindeki kısa atıf, okuru kaynakçadaki tam kayda götürür. Bu yüzden APA’da biçim yalnızca “güzel görünme” meselesi değil, kaynak izlenebilirliği meselesidir.

Temel mantık: kısa atıf ve tam kayıt

Metin içi atıf, cümle içinde veya cümle sonunda verilen kısa kaynak bilgisidir: genellikle yazar soyadı ve yayın yılı kullanılır. Örnek: (Yılmaz, 2021) veya Yılmaz’a (2021) göre.

Kaynakça kaydı, metnin sonunda aynı kaynağın tam künyesidir. Bir makale için yazar, yıl, makale başlığı, dergi adı, cilt, sayı, sayfa aralığı ve DOI bilgisi verilir. Bir kitap için yazar, yıl, kitap adı ve yayınevi yazılır.

APA’nın mantığı basittir: metindeki “Yılmaz, 2021” ifadesini gören okur, kaynakçada Yılmaz soyadıyla başlayan 2021 tarihli kaydı bulabilmelidir. Eğer metinde atıf var ama kaynakçada kayıt yoksa, okur kaynağı doğrulayamaz. Eğer kaynakçada kayıt var ama metinde hiç kullanılmamışsa, kaynakça şişirilmiş görünür.

APA 7 ile önceki alışkanlıklar arasındaki fark

APA 7, öğrencilerin en çok karıştırdığı bazı konularda önceki baskılardan ayrılır. Örneğin üç veya daha fazla yazarlı kaynaklarda metin içi atıfta ilk kullanımdan itibaren “İlk yazar et al.” biçimi kullanılır. Yayın yeri bilgisi kitap kaynakçalarında artık yazılmaz. DOI varsa genellikle bağlantı biçiminde verilir: https://doi.org/...

Bu noktada okulunun yazım kılavuzunu da kontrol etmelisin. Bazı Türk üniversiteleri APA 7’yi temel alır ama satır aralığı, başlık düzeyi, tez kapağı veya kaynakça başlığı gibi konularda ek kurallar isteyebilir. APA kuralı ile enstitü kılavuzu çatışırsa, genellikle teslim yapacağın kurumun kılavuzu önceliklidir.

Hangi bilgiler eksikse kaynakça aksar?

Bir kaynağı APA’ya dönüştürmeden önce şu bilgileri not al:

• Yazar veya kurum adı
• Yayın yılı
• Başlık
• Kaynak türü: makale, kitap, kitap bölümü, web sayfası, rapor vb.
• Dergi adı, cilt, sayı ve sayfa aralığı
• DOI veya URL
• Erişim tarihi gerekip gerekmediği

Kaynak toplama aşamasında bu bilgileri düzenli kaydetmezsen, yazım sonunda “bu PDF hangi dergiden alınmıştı?” sorusuyla uğraşırsın. Kaynak güvenilirliğini ve künye bilgisini erken kontrol etmek için Güvenilir akademik kaynakları doğrulama ağı yaklaşımı özellikle işe yarar.

APA metin içi atıf nasıl yapılır?

APA metin içi atıf, yazar soyadı ve yayın yılıyla yapılır; doğrudan alıntılarda sayfa numarası da eklenir. Atıf parantez içinde verilebilir ya da yazar adı cümlenin parçası yapılabilir. Seçtiğin biçim, cümlenin akışına ve vurgulamak istediğin unsura göre değişir.

Parantez içi ve anlatı atıfı

APA’da iki yaygın metin içi atıf biçimi vardır: parantez içi atıf ve anlatı atıfı.

Parantez içi atıfta kaynak bilgisi cümle sonunda yer alır:

Öğrencilerin akademik yazma sürecinde kaynakları sentezleme becerisi, yalnızca özetleme becerisinden farklıdır (Kaya, 2022).

Anlatı atıfında yazar adı cümlenin içinde kullanılır:

Kaya (2022), öğrencilerin akademik yazma sürecinde kaynakları sentezleme becerisinin yalnızca özetleme becerisinden farklı olduğunu belirtir.

İlk biçimde vurgu daha çok fikirdedir; ikinci biçimde yazarın çalışması daha görünür olur. Literatür taraması yazarken iki biçimi dengeli kullanmak metni daha akıcı hale getirir.

Tek, iki ve üçten fazla yazarlı kaynaklar

APA 7 atıf kuralları, yazar sayısına göre değişir. Tek yazarlı kaynakta soyadı ve yıl yeterlidir: (Demir, 2020). İki yazarlı kaynakta her iki soyadı da her atıfta yazılır: (Demir & Aydın, 2020). Türkçe metinlerde cümle içinde “ve” kullanılabilir: Demir ve Aydın (2020).

Üç veya daha fazla yazarlı kaynaklarda ilk atıftan itibaren ilk yazarın soyadı ve “et al.” kullanılır:

(Öztürk et al., 2021)

Cümle içinde:

Öztürk et al. (2021), sosyal destek algısının öğrencilerin akademik stres düzeyiyle ilişkili olduğunu belirtir.

“Et al.” ifadesi Latince kökenlidir ve “ve diğerleri” anlamına gelir. APA biçiminde nokta “al.” kısmından sonra gelir; “et. al.” yazımı hatalıdır.

Doğrudan alıntı, dolaylı aktarım ve sayfa numarası

Doğrudan alıntı, kaynağın cümlesini kelimesi kelimesine kullanmaktır. APA’da doğrudan alıntıda sayfa numarası verilmelidir:

“Akademik yazma, kaynakların yalnızca aktarılması değil, ilişkilendirilmesidir” (Kaya, 2022, s. 45).

Dolaylı aktarım, kaynaktaki fikri kendi cümlenle ifade etmendir. Sayfa numarası zorunlu değildir ama özellikle uzun kaynaklarda okura kolaylık sağlamak için verilebilir:

Kaya (2022), akademik yazmanın kaynakları birbirine bağlayan bir düşünme süreci olduğunu savunur.

Zayıf metinlerde öğrenci genellikle arka arkaya doğrudan alıntı yapar. Daha iyi bir akademik paragraf, kaynaktaki fikri senin argümanınla ilişkilendirir. Paragraf düzeyinde akışı güçlendirmek için Akademik paragraf yapısı için blok akış şeması faydalı bir kontrol noktası sunar.

Zayıf ve daha güçlü metin içi atıf örneği

Zayıf öğrenci versiyonu	Daha güçlü yeniden yazım
Motivasyon başarıyı etkiler. “Motivasyon öğrencilerin akademik performansını artırır” (Arslan, 2020, s. 14). Bu yüzden motivasyon önemlidir.	Arslan (2020), akademik motivasyonu öğrencinin öğrenme görevine yönelik süreklilik gösteren çabası olarak tanımlar. Bu tanım, başarıyı yalnızca not ortalamasıyla değil, öğrencinin çalışmayı sürdürme davranışıyla birlikte değerlendirmeyi gerektirir.
Hemşirelikte hasta eğitimi önemlidir (Yıldız, 2019).	Yıldız’ın (2019) taburculuk eğitimi bulguları, yaşlı hastalarda ilaç uyumunu açıklarken yalnızca bilgi düzeyine değil, evde bakım desteğine de bakılması gerektiğini gösterir.
İşletmeler dijitalleşmelidir (Koç, 2021).	Koç (2021), KOBİ’lerde dijitalleşmenin verimlilik etkisini tedarik zinciri izlenebilirliği üzerinden tartışır; bu nedenle dijitalleşme, genel bir modernleşme iddiası yerine ölçülebilir süreç değişimi olarak ele alınmalıdır.

APA kaynakça örnekleri hangi kaynak türlerine göre yazılır?

APA kaynakça örnekleri, kaynağın türüne göre değişir: makale, kitap, kitap bölümü, web sayfası, rapor ve tez/proje belgeleri aynı kalıpla yazılmaz. Her kaynak türünde değişmeyen nokta, yazar ve yıl bilgisinin metin içi atıfla uyumlu olmasıdır. Kaynakça, alfabetik sırayla düzenlenir ve her kayıt kendi biçim kurallarına göre yazılır.

Makale kaynakçası örneği

Bir akademik makale için temel APA 7 biçimi şöyledir:

Soyadı, A. A. (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, cilt(sayı), sayfa aralığı. https://doi.org/xxxxx

Örnek:

Demir, S. (2021). Üniversite öğrencilerinde akademik erteleme ve öz düzenleme becerileri. Eğitim Psikolojisi Araştırmaları, 12(2), 45–63. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

Burada makale başlığında yalnızca ilk kelime ve özel adlar büyük harfle başlar. Dergi adı ve cilt numarası italik yazılır. Sayı numarası italik değildir.

Sosyal psikoloji alanında bir çalışmadan yararlanıyorsan, örneğin “üniversite öğrencilerinde yalnızlık algısı ve sosyal medya kullanımı” üzerine bir makaleyi kaynakçaya eklerken cilt, sayı ve DOI bilgisini eksik bırakmamalısın. Çünkü aynı başlığa benzer çalışmalar farklı dergilerde yayımlanmış olabilir.

Kitap ve kitap bölümü örnekleri

Kitap için biçim daha kısadır:

Soyadı, A. A. (Yıl). Kitap adı. Yayınevi.

Örnek:

Aydın, M. (2020). Akademik araştırmaya giriş. Bilgi Yayınları.

Editörlü kitapta bölüm kullandıysan, bölüm yazarı ile kitap editörünü ayırman gerekir:

Soyadı, A. A. (Yıl). Bölüm başlığı. E. E. Editör (Ed.), Kitap adı (ss. xx–xx). Yayınevi.

Örnek:

Karaca, E. (2019). Sınıf içi etkileşimde geri bildirim türleri. B. Şahin (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme yaklaşımları (ss. 88–112). Akademi Yayınları.

Eğitim fakültesinde sınıf yönetimi üzerine bir seminer çalışması yazıyorsan, editörlü kitaptaki tek bir bölümü okuduğunda tüm kitabı değil, kullandığın bölümü kaynak göstermelisin. Bu ayrım, özellikle literatür taramalarında kaynak doğruluğunu artırır.

Web sayfası, rapor ve kurum kaynakları

Web sayfalarında yazar birey değil kurum olabilir:

Kurum Adı. (Yıl, Gün Ay). Sayfa başlığı. Site Adı. URL

Örnek:

Türkiye İstatistik Kurumu. (2023, 15 Mayıs). Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması. Türkiye İstatistik Kurumu. https://www.tuik.gov.tr/...

Eğer sayfada tarih yoksa “t.y.” kullanılır:

Kurum Adı. (t.y.). Sayfa başlığı. Site Adı. URL

Web içeriği sık değişiyorsa erişim tarihi gerekebilir. Ancak sıradan ve arşivlenebilir web sayfalarında APA 7 genellikle erişim tarihi istemez. Ders yürütücüsü veya enstitü kılavuzu erişim tarihi istiyorsa, yerel kurala uymalısın.

Kaynak türüne göre kısa karşılaştırma

Kaynak türü	Metin içi atıf örneği	Kaynakça başlangıcı	Dikkat edilmesi gereken nokta
Makale	(Demir, 2021)	Demir, S. (2021). Makale başlığı...	Dergi adı ve cilt italik yazılır; DOI varsa eklenir.
Kitap	(Aydın, 2020)	Aydın, M. (2020). Kitap adı.	Yayın yeri yazılmaz; yayınevi yazılır.
Kitap bölümü	(Karaca, 2019)	Karaca, E. (2019). Bölüm başlığı...	Bölüm yazarı ile kitap editörü karıştırılmaz.
Web sayfası	(Türkiye İstatistik Kurumu, 2023)	Türkiye İstatistik Kurumu. (2023, 15 Mayıs).	Kurum adı yazar olabilir; tarih yoksa “t.y.” kullanılır.
Rapor	(Dünya Sağlık Örgütü, 2022)	Dünya Sağlık Örgütü. (2022). Rapor adı.	Rapor numarası varsa başlıktan sonra verilebilir.

APA formatı nasıl yapılır ve kaynakça sayfası nasıl düzenlenir?

APA formatı nasıl yapılır sorusunun cevabı, yalnızca kaynakça yazmakla sınırlı değildir; başlık düzeyleri, satır aralığı, paragraf düzeni, tablo/şekil başlıkları ve kaynakça biçimi birlikte kontrol edilir. Öğrenciler için en kritik bölüm, metin içi atıf ile kaynakça kaydının bire bir eşleşmesidir. Kaynakça sayfası alfabetik sırada, tutarlı noktalama ve italik kullanımıyla hazırlanır.

Kaynakça sayfasının temel düzeni

Kaynakça bölümü ayrı bir sayfada başlar. Başlık olarak genellikle “Kaynakça” kullanılır; bazı programlar “Kaynaklar” veya “References” isteyebilir. Türkçe yazılan ödevlerde kurum kılavuzu hangi başlığı istiyorsa onu kullanmalısın.

APA’da kaynakça kayıtları yazar soyadına göre alfabetik sıralanır. Aynı yazarın birden fazla kaynağı varsa yıllara göre eskiden yeniye dizilir. Aynı yazarın aynı yıldaki çalışmaları varsa “2021a”, “2021b” gibi harflerle ayrılır; metin içi atıfta da aynı harfler kullanılmalıdır.

Asılı girinti de APA kaynakça düzeninin ayırt edici parçasıdır. Kaynakça kaydının ilk satırı sola yaslı, sonraki satırları içeriden başlar. Bu biçim okurun soyadları hızlı taramasını kolaylaştırır.

Noktalama, italik ve büyük harf kullanımı

APA kaynakçada nokta, virgül, parantez ve italik kullanımı rastgele değildir. En sık kontrol edilen noktalar şunlardır:

• Yıl parantez içinde yazılır: (2022).
• Makale başlığı düz yazılır.
• Dergi adı italik yazılır.
• Cilt numarası italik yazılır.
• Sayı numarası parantez içindedir ve italik değildir.
• DOI bağlantı biçiminde verilir.

Makale başlıklarında İngilizce kaynaklarda “sentence case” kullanılır: başlığın ilk kelimesi ve özel adlar büyük harfle başlar. Dergi adlarında ise derginin resmî adı nasıl geçiyorsa o biçim korunur. Türkçe kaynaklarda da başlık yazımı kaynak türüne ve kurum kılavuzuna göre tutarlı tutulmalıdır.

Kaynakçayı son geceye bırakmamak için işlem sırası

Kaynakça düzeni, yazımın en sonunda yapılan kozmetik bir işlem gibi görülürse hata oranı artar. Daha güvenli bir süreç için şu sırayı kullan:

1. Okuduğun her kaynağı ilk gün temel künye bilgileriyle kaydet.
2. PDF dosyasının adını yazar-yıl-başlık biçiminde düzenle.
3. Not alırken her fikrin yanına sayfa numarası veya bölüm bilgisini ekle.
4. Metne aktardığın her kaynak için aynı anda geçici metin içi atıf yaz.
5. Taslak bittiğinde metindeki atıfları kaynakça ile karşılaştır.
6. DOI, URL ve kurum adı gibi ayrıntıları en son tek tek doğrula.

Bu işlem sırası, özellikle kaynak sayısı arttıkça metni toparlamanı kolaylaştırır. Kaynak sayısının çalışmanın kapsamına göre dengeli olup olmadığını ayrıca düşünmen gerekiyorsa Kaynak sayısını dengeleyen atıf ağı iyi bir karşılaştırma zemini sağlar.

APA 7 atıf kuralları farklı alanlarda nasıl uygulanır?

APA 7 atıf kuralları temel olarak aynı kalsa da, kaynak kullanma biçimi disipline göre değişir. Psikoloji ve sosyal bilimlerde güncel ampirik makaleler öne çıkarken, hemşirelikte klinik rehberler ve sağlık raporları da sık kullanılır. İşletme, eğitim ve hukuk gibi alanlarda ise rapor, mevzuat, vaka ve kuramsal kaynakların nasıl gösterileceği daha fazla önem kazanabilir.

Psikoloji ve sosyal bilimler örneği

Psikoloji bölümünde “üniversite öğrencilerinde sınav kaygısı ve öz yeterlik algısı” üzerine bir araştırma ödevi yazdığını düşün. Metinde bir ölçek geliştirme çalışmasına, bir kuramsal makaleye ve güncel ampirik bulgulara atıf yapabilirsin.

Örneğin:

Sınav kaygısı, öğrencinin değerlendirilme durumuna verdiği bilişsel ve bedensel tepkilerle ilişkilidir (Acar, 2018). Öz yeterlik algısı ise öğrencinin akademik görevleri başarabileceğine dair inancını ifade eder (Bandura, 1997).

Burada ikinci kaynak kuramsal çerçeve için, ilk kaynak ise değişkenin akademik bağlamdaki görünümü için kullanılabilir. Kaynakları aynı paragrafta yan yana koyarken amaç, “iki yazar da bunu demiş” demek değil, kavramlar arasındaki ilişkiyi kurmaktır.

Sağlık bilimleri ve hemşirelik örneği

Hemşirelikte “taburculuk sonrası yaşlı hastalarda ilaç uyumu” üzerine bir dönem projesi yazıyorsan, akademik makalelerin yanında klinik rehberlere ve kurum raporlarına da ihtiyaç duyabilirsin. Örneğin bir paragrafta ilaç uyumunu etkileyen bireysel faktörleri, başka bir paragrafta evde bakım desteğini tartışabilirsin.

Metin içi atıf şöyle görünebilir:

Yaşlı hastalarda ilaç uyumu, yalnızca reçete edilen ilacın sayısıyla değil, hastanın tedavi planını anlama düzeyi ve aile desteğiyle de ilişkilidir (Çelik & Uslu, 2020). Taburculuk eğitiminin yazılı ve sözlü olarak verilmesi, evde bakım sürecinde ilaç hatalarını azaltmaya yardımcı olabilir (Sağlık Bakanlığı, 2022).

Sağlık alanında web kaynakları kullanırken kurumun güvenilirliği özellikle kontrol edilmelidir. Blog yazıları yerine klinik rehber, bakanlık raporu, dernek kılavuzu veya hakemli makale tercih edilmelidir.

Eğitim, işletme ve yönetim örneği

İşletme bölümünde “KOBİ’lerde dijital dönüşüm ve çalışan direnci” konulu bir araştırma yazıyorsan, akademik makalelerle sektör raporlarını birlikte kullanman gerekebilir. Ancak sektör raporunu akademik bulgu gibi sunmamalısın.

Örnek:

Dijital dönüşüm sürecinde çalışan direnci, yalnızca teknolojiye uyum sorunu değil, iş rolünün değişmesine yönelik belirsizlikle de ilişkilidir (Eren, 2021). Sektör raporları ise KOBİ’lerde dijital araç kullanımının son yıllarda arttığını göstermektedir (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2023).

Bu paragrafta akademik makale kavramsal açıklama sağlar; kurum raporu ise bağlam bilgisi verir. İkisini aynı kanıt türü gibi kullanmak yerine işlevlerini ayırmak metni güçlendirir.

Öğrenciler APA 7 kaynak gösterme yaparken hangi hataları sık yapar?

Öğrenciler APA 7 kaynak gösterme yaparken en çok metin içi atıf-kaynakça eşleşmesini, yazar sayısına göre atıf biçimini ve web kaynaklarının tarih bilgisini karıştırır. Hataların çoğu kuralı bilmemekten değil, kaynakları yazım sürecinde düzensiz kaydetmekten kaynaklanır. Teslimden önce sistematik bir eşleştirme kontrolü bu hataların çoğunu yakalar.

Gerçekçi hata örnekleri ve düzeltmeler

1. Metinde olup kaynakçada olmayan atıf
   Öğrenci örneği: “Akademik erteleme öğrencilerde stres düzeyini artırır (Yılmaz, 2020).”
   Hata: Kaynakçada Yılmaz (2020) kaydı yoktur.
   Düzeltme: Kaynağın tam künyesini bulup kaynakçaya ekle veya metinde gerçekten kullanmadıysan atıfı kaldır.

2. Kaynakçada olup metinde kullanılmayan kayıt
   Öğrenci örneği: Kaynakçada beş makale vardır ama metinde yalnızca ikisine atıf yapılmıştır.
   Hata: Okur, kullanılmayan kaynakların neden listelendiğini anlayamaz.
   Düzeltme: Kaynakçada yalnızca metinde atıf yapılan kaynaklar kalmalı; arka plan okumaları kaynakçaya eklenmemelidir.

3. Üç ve daha fazla yazarda tüm yazarları tekrar tekrar yazmak
   Öğrenci örneği: “Öztürk, Demir, Kaya ve Arslan (2021) araştırmasında...” ifadesi metin boyunca her yerde tekrar eder.
   Hata: APA 7’de üç veya daha fazla yazarlı kaynaklarda metin içi atıfta “Öztürk et al. (2021)” kullanılır.
   Düzeltme: Kaynakça kaydında yazarları kurala uygun ver; metin içinde “et al.” biçimini kullan.

4. Doğrudan alıntıda sayfa numarası vermemek
   Öğrenci örneği: “Öğrenme motivasyonu akademik başarıyı etkileyen temel değişkenlerden biridir” (Aydın, 2019).
   Hata: Cümle birebir alındıysa sayfa numarası eksiktir.
   Düzeltme: “(Aydın, 2019, s. 72)” biçimini kullan veya cümleyi kendi sözlerinle yeniden kur.

5. Web sayfasında tarih ve kurum adını karıştırmak
   Öğrenci örneği: “(www.meb.gov.tr, 2022)”
   Hata: APA metin içi atıfta URL yazar yerine kullanılmaz.
   Düzeltme: Kurum adı yazar olarak verilir: “(Millî Eğitim Bakanlığı, 2022).”

Hatanın kaynağı genellikle yazım akışıdır

Bu hatalar ayrı ayrı küçük görünür ama toplamda metnin akademik güvenilirliğini zayıflatır. Kaynakları okurken yalnızca önemli cümleleri kopyalamak, sonradan hangi fikrin hangi kaynaktan geldiğini belirsizleştirir. Daha sağlıklı yöntem, her notun yanına üç bilgi eklemektir: kaynak, sayfa veya bölüm, kendi yorumun.

Kaynak kullanımında intihal riskini azaltmak için kaynak ile kendi katkın arasındaki sınırı açık tutmalısın. Bu konuda Kaynaklardan özgün akademik yazıya giden atıf ağı özellikle alıntı, paraphrase ve sentez ayrımını düşünmek için yararlıdır.

Kaynaklardan alıntı yapmadan nasıl özgün paragraf yazılır?

Kaynaklardan özgün paragraf yazmak, bir cümleyi eş anlamlı kelimelerle değiştirmek değildir; kaynağın fikrini kendi araştırma soruna bağlamaktır. APA metin içi atıf, bu bağlantının nereden beslendiğini gösterir. Özgünlük ise kaynakları seçme, sıralama, karşılaştırma ve yorumlama biçiminde ortaya çıkar.

Özet, paraphrase ve sentez ayrımı

Özet, bir kaynağın ana fikrini kısaltarak aktarmaktır.
Paraphrase, belirli bir fikri kendi cümlelerinle yeniden ifade etmektir.
Sentez, birden fazla kaynağı aynı akademik problem etrafında ilişkilendirmektir.

Zayıf paragraf genellikle şöyle görünür:

Demir (2020) akademik motivasyondan bahsetmiştir. Kaya (2021) öz düzenlemeyi incelemiştir. Arslan (2022) başarıyı araştırmıştır.

Bu paragraf kaynakları art arda dizer ama ilişki kurmaz. Daha iyi versiyon şöyle olabilir:

Akademik motivasyon, öğrencinin öğrenme görevine başlamasını açıklarken; öz düzenleme, bu görevi sürdürme ve tamamlama davranışını açıklar (Demir, 2020; Kaya, 2021). Bu ayrım, başarıyı yalnızca öğrencinin isteğiyle değil, çalışma sürecini planlama becerisiyle birlikte değerlendirmeyi gerektirir (Arslan, 2022).

İkinci paragrafta kaynaklar birbirine bağlanır ve öğrencinin kendi yorumu görünür hale gelir.

Alıntıyı ne zaman kullanmalısın?

Doğrudan alıntı, her zaman en iyi seçenek değildir. Bir tanım çok teknikse, yasal bir ifade aynen gerekiyorsa veya yazarın özgün kavramsallaştırması korunacaksa doğrudan alıntı kullanılabilir. Ancak her paragrafta doğrudan alıntı varsa, metin senin akademik sesini kaybeder.

Örneğin hukuk alanında bir kanun maddesini tartışırken doğrudan ifade gerekebilir. Fakat işletme yönetimi ödevinde “liderlik önemlidir” gibi genel bir fikri doğrudan alıntılamak çoğu zaman metni güçlendirmez. Bunun yerine kavramı açıklayıp kendi araştırma bağlamına bağlamak daha uygundur.

Kaynakları paragraf içinde yerleştirme

İyi bir akademik paragrafta kaynaklar genellikle şu akışla yerleşir:

1. Paragrafın ana iddiasını yaz.
2. Bu iddiayı destekleyen kaynağı ver.
3. Kaynağın bulgusunu veya kavramını açıkla.
4. Aynı konuya farklı açıdan bakan ikinci kaynağı ekle.
5. İki kaynak arasındaki ilişkiyi kendi cümlenle yorumla.
6. Paragrafı araştırma soruna bağla.

Bu akış, literatür taraması yazarken özellikle değerlidir. Temaları kurmakta zorlanıyorsan Tematik kaynak kümeleriyle literatür taraması yaklaşımı kaynakları konu başlıklarına göre düzenlemene yardımcı olur.

Teslimden önce APA 7 kaynak gösterme nasıl kontrol edilir?

Teslimden önce APA 7 kaynak gösterme kontrolü, metindeki her atıfın kaynakçada karşılığını bulmak ve her kaynakça kaydının metinde kullanıldığını doğrulamakla başlar. Ardından yazar sayısı, yıl, DOI, italik, alfabetik sıra ve doğrudan alıntı sayfa numaraları kontrol edilir. Bu kontrol ayrı bir okuma turu gerektirir; içerik düzeltmesiyle aynı anda yapılırsa ayrıntılar kolayca kaçar.

Metin içi atıf-kaynakça eşleştirme yöntemi

En güvenli kontrol yöntemi, metni baştan sona okuyup her atıfı ayrı bir listeye çıkarmaktır. Sonra kaynakça listesini ayrı kontrol edersin. İki liste bire bir örtüşmelidir.

Örneğin metinde şu atıflar varsa:

• (Demir, 2021)
• Kaya (2020)
• (Öztürk et al., 2022)
• (Türkiye İstatistik Kurumu, 2023)

Kaynakçada bu dört kaydın da tam biçimi bulunmalıdır. Ayrıca kaynakçada fazladan “Aydın, 2019” gibi metinde hiç geçmeyen kayıt olmamalıdır.

DOI ve URL kontrolü

DOI, akademik makaleler için kalıcı bağlantıdır. APA 7’de DOI genellikle şu biçimde yazılır:

https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

“doi:” biçimi veya yalnızca numara vermek eski alışkanlıklardan kalmış olabilir. Güncel biçim bağlantı şeklindedir. URL kullanırken de bağlantının çalışıp çalışmadığını kontrol etmelisin. Kırık bağlantı, özellikle web raporları ve kurum sayfalarında sık görülür.

Teslimden önce: APA 7 kaynak gösterme kontrol listesi

• Metindeki her atıfın kaynakçada tam kaydı var.
• Kaynakçadaki her kayıt metinde gerçekten kullanılmış.
• Tek yazarlı kaynaklarda soyadı ve yıl tutarlı yazılmış.
• İki yazarlı kaynaklarda iki yazar adı her atıfta verilmiş.
• Üç veya daha fazla yazarlı kaynaklarda “et al.” doğru kullanılmış.
• Doğrudan alıntılarda sayfa numarası eklenmiş.
• Makale kayıtlarında dergi adı, cilt, sayı, sayfa ve DOI kontrol edilmiş.
• Kitap kaynaklarında yayınevi var, yayın yeri gereksiz yere eklenmemiş.
• Web kaynaklarında kurum adı, tarih ve URL doğru verilmiş.
• Kaynakça alfabetik sırada ve asılı girintiyle düzenlenmiş.
• İtalik kullanımı dergi adı, kitap adı ve cilt numarasında tutarlı.
• Kurumun veya dersin yazım kılavuzunda APA’dan farklı istenen yerel kurallar kontrol edilmiş.

Önerilen iç bağlantılar

(Yapı sistemi meta verisi — bu bölümü kaldırmayın)

• Güvenilir akademik kaynakları doğrulama ağı
• Akademik paragraf yapısı için blok akış şeması
• Kaynak sayısını dengeleyen atıf ağı
• Kaynaklardan özgün akademik yazıya giden atıf ağı

---